Apothekersassistente gaat medicijnen na' - Medisch Contact 8 april 2010

Een farmaceutisch opnamegesprek door een apothekersassistente kan medicatiefouten in het ziekenhuis voorkomen.

Dat is de conclusie van een onderzoek op de afdeling Orthopedie van het Antonius Ziekenhuis Sneek. Van oudsher zijn het daar verpleegkundigen die het medicatiegebruik achterhalen door te kijken naar de geneesmiddelenverpakkingen die opgenomen patiënten hebben meegenomen. Tijdens de onderzoeksperiode voerde een apothekersassistente tevens een farmaceutisch opnamegesprek, één of twee dagen nadat de verpleegkundige het medicatieoverzicht had opgesteld. Zij deed dat aan de hand van een medicatieoverzicht van de thuisapotheek; het door de verpleegkundige opgestelde overzicht kreeg zij niet te zien. Ziekenhuisapothekers vergeleken vervolgens de bevindingen van de assistente en de verpleegkundige.

Bij 20 van de 48 onderzochte patiënten vonden de ziekenhuisapothekers in totaal 40 verschillen tussen de overzichten van de assistente en die van de verpleegkundige. In meer dan de helft van deze gevallen stond een geneesmiddel dat de patiënt wél gebruikte, niet op de lijst van de verpleegkundige. Ziekenhuisapotheker Michiel Duyvendak: ‘Navraag bij de specialist leerde dat deze medicatie niet bewust was gestopt. Hadden we het niet ontdekt, dan was deze medicatie in het ziekenhuis dus onbedoeld gestopt.’ In 15 procent van de gevallen verschilde de doseerfrequentie, en in 10 procent had de verpleegkundige een verkeerde toedieningsvorm aangegeven.

‘In steeds meer ziekenhuizen worden de opnamegesprekken inmiddels door apothekersassistenten gedaan’, zegt Duyvendaks collega Joris Arts. ‘Al lang was bekend dat er veel fouten uitgehaald kunnen worden bij opname. Er was echter nog geen direct vergelijkend onderzoek over de kwaliteit van de opnamemedicatie door verpleegkundigen versus apothekersassistenten.’

Enige bias in het onderzoek kan zijn ontstaan doordat de apothekersassistente de afleverhistorie van de thuisapotheek wel te zien kreeg en de verpleegkundige niet, erkent Duyvendak. ‘Die laatste gebruikte alleen de door de patiënt meegebrachte verpakkingen. Dat bemoeilijkt een goede vergelijking.’ Toch ziet hij voldoende reden om ervoor te pleiten dat een apothekersassistent het opnamegesprek gaat voeren. ‘Zo kunnen we per 1 januari voldoen aan de richtlijn Medicatieoverdracht.’

Joost Visser