Medicatie in eigen beheer: een betere voorbereiding op ontslag

Medicatieverificatie bij ontslag

Volgens de richtlijn Medicatie Overdracht moeten patiënten bij ontslag een zogenaamd medicatie ontslaggesprek krijgen. In dit gesprek wordt vastgesteld welke medicatie thuis gebruikt moet worden en hoe. Ook wordt verteld welke medicatie aangepast of gestopt is, en om welke reden. Tevens wordt al deze informatie gecommuniceerd aan de huisarts en openbaar apotheker, zodat zij de zorg voor de medicatie van de patiënt goed en veilig over kunnen nemen.

Medicatie ontslaggesprek: too little, too late?
Tijdens opname ontvangt de patiënt in het algemeen maar weinig informatie over wijzigingen in zijn medicatie. Bovendien neemt de verpleging het uitdelen van medicatie over van de patiënt. En dat gebeurt op tijden die handig zijn voor de verpleegafdeling. En de medicatie wordt aangeleverd in verpakking die handig zijn voor het ziekenhuis.

Tijdens het medicatie ontslaggesprek moet de patiënt dan in een keer voorbereid worden op de wijzigingen en op het weer zelfstandig innemen van zijn medicatie. Dan aangeleverd in verpakkingen zoals die gebruikelijk zijn in de thuissituatie. En dat in een gesprek, dat in het algemeen plaatsvindt als de koffer al ingepakt naast het bed staat en de taxi bijna aan komt rijden. Ofwel: staat de patiënt op dat moment wel open voor al die informatie? En komt het dus goed met het veilig en goed gebruiken van de aangepaste medicatie?

Veel literatuur laat zien dat dat niet het geval is. Eigenlijk moet de voorlichting dus eerder komen en moet de patiënt al zelf kunnen oefenen met de medicatie, op tijden die passen in zijn eigen routine, en met medicatie in verpakkingen zoals hij deze thuis ook zal krijgen. En dat kunnen we bewerkstelligen met Medicatie in Eigen Beheer.

Medicatie in Eigen Beheer (MEB) als voorbereiding op ontslag
Om MEB goed te kunnen implementeren in uw ziekenhuis zijn een aantal randvoorwaarden nodig. Zo past bij MEB dat de niet gewijzigde thuismedicatie ook gewoon als zodanig kan worden doorgebruikt. Dit reduceert spillage. Daarnaast dienen multidisciplinaire afspraken gemaakt te worden over:

  • Hoe te beoordelen of patiënt in staat is tot MEB (bijv. cognitie, post-OK)
  • Hoe te beoordelen welke medicatie in aanmerking komt voor MEB
  • Voldoet de opslagruimte in de kamer van de patiënt voor MEB (persoonlijke nachtkastjes die afgesloten kunnen worden)
  • Wie levert de medicatie aan voor MEB (poliklinische apotheek, ziekenhuisapotheek)
  • Hoe wordt een en ander financieel geregeld; kunnen er afspraken met de zorgverzekeraar over gemaakt worden (doorgebruik thuismedicatie mag officieel niet; Wie betaalt eventueel meegeleverde medicatie bij ontslag)

Vanzelfsprekend hoort ook bij MEB een goede communicatie naar huisarts en openbaar apotheker. Omdat MEB haaks staat op veel van de huidige distributieprocessen, vraagt een en ander wel een zorgvuldig implementatie traject. Maar logischerwijze is het de enige goede voorbereiding van de patiënt op zijn ontslag.

Power to the patient, ZonMw 2016

Geschreven door : Dr. PMLA (Patricia) van dem Bemt & Dr. H. van Onzenoort, 2016