Nieuwe werkwijze: helft minder medicatieschade bij ouderen

Een nieuwe werkwijze, waarbij een ziekenhuisapotheker op de afdeling wordt ingezet in combinatie met een checklist, reduceert de schade door medicatiefouten bij ouderen met bijna de helft. Dat blijkt uit de resultaten van de Wings-studie, die op 3 februari 2010 zijn gepresenteerd op de Geriatriedagen in Den Bosch.

Bron: Pw.nl

Dit is een jaarlijks wetenschappelijk congres van de Nederlandse verenigingen van klinisch geriaters (NVKG), geriatrieverpleegkundigen (V&VN) en gerontologen (NVG). De voorlopige cijfers – de publicatie hiervan is in voorbereiding - geven aan dat reductie van schadelijke gebeurtenissen door medicatiefouten tijdens opname in een ziekenhuis met 45,5 % mogelijk is. De studie keek naar zogenaamde vermijdbare ‘adverse drug events’ (ADE’s).

Het onderzoek werd tussen 2007 en 2010 uitgevoerd in drie ziekenhuizen: het Academisch Medisch Centrum, het Spaarne Ziekenhuis en het Westfries Gasthuis. Daarvoor werd gekeken naar vijfhonderd patiënten met een gemiddelde leeftijd van 77 jaar. De Wings-studie is uitgevoerd als promotieonderzoek van Joanna Klopotowska, ziekenhuisapotheker in opleiding in het AMC, onder begeleiding van internist-geriater Sophia de Rooij en ziekenhuisapotheker Loraine Lie-AHuen, die beiden ook bij het AMC werkzaam zijn.

De Wings-studie keek speciaal naar oudere patiënten en onderzocht of een andere manier van werken het aantal vermijdbare ADE’s kan terugdringen. In de nieuwe werkwijze spelen de ziekenhuisapothekers een belangrijke rol als medicatieconsulenten. Op basis van de nulmeting zijn de belangrijkste medicatierisico’s bij ouderen, opgenomen in het ziekenhuis, in kaart gebracht. Voorbeelden van de gevonden risico’s waren: verminderde nierfunctie ofleverfunctie, het gebruik van anti-stollingsmedicatie, antibiotica of opiaten. Vervolgens keek een multidisciplinaire groep van artsen en apothekers naar mogelijke oplossingen. Die moeten haalbaar zijn in de dagelijkse praktijk.

Jonge arts-assistenten bleken veel behoefte te hebben aan extra begeleiding bij het kiezen van de juiste farmacotherapie voor oudere patiënten. Om artsen hierin te ondersteunen is gekozen voor een pakket van maatregelen waaronder een Wings-checklist, een geplastificeerd kaart op jaszakformaat voor arts-assistenten met daarop de belangrijkste medicatierisico’s bij ouderen.

Verder screende de ziekenhuisapotheker elke nieuw opgenomen oudere patiënt op basis van deze checklist. De gevonden problemen besprak de apotheker samen met de arts-assistenten.